de parlevinker

 

Al jaore ein vertrouwd beeld op de Maas in Belvend. Reeds in s jeug loog de motorbot "TIME IS MONEY" beej de loswal aan de Maas.

 

In 1932 is Jan van Hooren begs met ut verkoupe van veural brod, greunte, klmpe en hasse. Vlakbeej de sjtuu waas ut waal ein ideale plek m te vente. mdet d'r maar ein sjlos waar, msde de sjippers langer wachte m gesjt te waere. Heejdoor had de parlevinker den ouch mir tid m laevesmiddele te verkoupe. Det waas waal flink hel wrke, den det deej hae vanet eine bot met roeisjpane.
 

ngevier  2 jaor later woort de roeibot vervange door eine aope motorbot, met de naam "TIME IS MONEY".
Doordet ut eine aope bot waas, ms iddere aovend dae bot laeg waere gemak. Later haet Jan van Hooren dae bot zellef omgebouwd met ein euverkapping.
In 1963 kwaam zoon Wim beej pap op de parlevinker wrke.

In 1962 woort de huidige bot, dae zeej zellef hebbe ntworpe, as niej aangesjaf. Ouch deeze bot kreeg de naam "TIME IS MONEY".
Ut sjeep  is 11 maeter langk en 3 maeter 60 breid en haet eine diepgangk van 1 maeter 40, vurzen van eine "Lister" motor met 88 pk.
Anno 2006 is Wim van Hooren nag de enigste parlevinker van Nederland.

 

 

ansichtkaart et de jaore 60

 

 

 

 

In mei 1976 haet ut broedspaar Piet en Doriet Simons-Schatorie ein tochje met de parlevinker euver de Maas meuge make. Dit waas ein taegepresjtasie van Jan, umdet Doriet 'm in 't ziekehes good verzorg had.

Sinds 1 mei 2008 is eigenaar Wim van Hooren gesjtop met zien parlevinkerbedrif.

De bot is nw in broklin beej ut Rotterdamse Havenmuseum.

 

 

De Sjnelle Sjprng

 

Sndigs ginge weej meistal met zze pap wandele. De kammerdjes meugde natuurlik mei en zo trok Frans met eine koedeljach jnge door de Belvender dreve. Den leepe weej ens nao de Pruuse bos, of nao de Hoof en dk ouch in de richting van de Maas. Euveral had Frans waal ein verhlke te vertelle wat beej die mgaeving pasde. As weej beej de loswal aan de Maas waare, kwaame natuurlik de verhaole euver de hoge watersjtande, maar ouch euver daen tid det der nag gen sjtuu waar en det de luuj in de druge periodes zoemaar nao Baolder aan de anger kangk kste loupe. Doordae lige watersjtand kwaame zoewet 100 maeter ten zuje van caf Maaszicht broksjtkke van ein ruwiene teveursjin. Det waare hogswaarsjienlik de restante van ein kesjtil , ein bezit van Erbert, de Hir van Belvend.

 

De sage van de Sjnelle Sjprng

Op ut moment det Erbert, de Hir van Belvend, vur zien kesjtil aafsjid noom van zien vrou Ida van Lommel, kwaam d'r eine man in pelgrimskleijer nao -m toe. Hae makde ein deepe buiging vur Erbert en vroog m ngerdaak. Erbert ks ut gezich van dae pelgrim neet zen, mdet det achter eine zjwarte sjluier verbrge waar. Hae vertrouwde det neet, mdet de sjtreek geteisterd woort door de Noormanne en mesjiens waar dit waal ein valsjtrik.

Erbert zei det hae pas antwaord ks gaeve asse ut gezich zoog. Maar de pelgrim zei det hae zich aan ein gelofte ms haje; hae ms zien gezich bedekke toet hae in ut Heilige Langk waar. Door dees wrd waar Erbert d'r hielemaol van euvertuug det hae met eine gjje mins te maake had en goof dae man ngerdaak. Daonao ks hae met ein gers hert met zien gevolg op jach gaon.

Ida van Lommel veulde zich echter met dae vraemde in hes neet zoe op eur gemaak en trok zich daorum trk in eur baejvertrek, maar de nrs bleef. Opens hurde Ida wet achter zich en beej ut mdreije zoog ut dae zjwart-gesjluierde pelgrim sjtaon. Ida reep m hllep, maar de paar minse die nag op ut sjlot waare, kste det neet hure. De vermomde pelgrim trk ziene sjluier vur zien gezich weg en zag det hae gezjaore had wraak te nimme. Toen Ida ut grote littaeke, det van de rechtersjlaop wies vurbeej ut linkeroug leep, zoog, wis het gelik wae dae vraemde man waar. Ut waar Hermold de Noorman. In ein gevech met ziene man had de Noorman gesjmeek det Erbert -m neet dod zou maake. Erbert belaofde de Noorman dette zien laeve zou sjpare. Maar hae had die wrd nag neet etgesjpraoke  of  Hermold de Noorman ngernoom eine verradelikke aanval met ein bil op Erbert. Gelkkig ks Erbert dae sjlaag opvange en in ut verdere gevech kreeg de Noorman zellefs zien eige bil in ut gezich. En det waar zeer vernederend vur -m gewaes en daorum kwaam hae nw zien gram haole.

En dao sjtng hae, Hermold de Noorman, rech taege-euver Ida van Lommel en vertelde det Erbert op dit moment in de bs van Waldniel in ein hinderlaog zou loupe. Erbert zou ziene sjlaaf waere, maar det waar neet geng......hae zou en ms ouch Ida hebbe en nw had hae de kans m Ida mei te nimme. Z'n sjone en jnge vrou waar m te begere en Ida zou -m tegemoet mtte kmme aan zien lichamelikke drifte.

Toen Ida dit alles hurde veel ut de Noorman vur de veut. Ut zou nag lever zien laeve gaeve den as vrouw in eur r aangetas te waere.

Dao wl Hermold de Noorman niks van weite. Nae, de dod van Ida waar -m niks waerd. Erbert zou iddere daag mtte zen det zien vrouw Ida met eine Noorman ut laeve deilde. Ut ms -m geistelik hielemaol kepat maake. Det waar zien wraak.

De Noorman bukde zich al m de jnge vrouw machteloos te maake. Ida sjprng op en deinsde trk en baejde toet God det hae redding zou bringe. Alles leek verlaore, maar dao hurde zeej opens allerlei leweij; Erbert waar aan de hinderlaog nsjnap en mdet hae ut ergste vreesde vur zien vrou, waar hae in volle galop nao zien sjlot in Belvend trkgekird. Toen Erbert ut vertrek in kwaam wao zien vrou vertoefde, wl hae ut gevech met de Noorman aangaon. Hermold de Noorman begreep direk det d'r nw gen genade mier zou zien en sjprng door ut gepende vinster in de Maas en vng dao ziene dod.

Al zien Erbert en Ida al lang vergaete en is d'r van ut kesjtil niks mier te zen, de plek wao de Noorman ziene sjnelle sjprng deej, het nag altid de Sjnellesjprng.

bewerking van de sage de Snellesprong uit "Limburgse sagen en legenden" van Pierre Kemp

 

 

Ut Prinsessebske en de Plak

In daen tid det zze pap nag as kingk aan de Indusjtriesjtraot wonde en hae waal ens nao grotvader en grotmooder in Gelo ging, den leeper door de berg richting Prinsessebske. De grngk van de berg besjtng ot sjtuufzangk, ouch waal papzangk geneumd.

Nao dn oorlog begste ze nger angere met t bouwe van wuninge aan de Indusjtiesjtraot. Dr kwaame versjillende nieje sjtraote. Ein sjtraot kreeg de naam dae s ms herinnere aan det gebied: de Bergsjtraot. In 1950 woort centraal tsse die huzer van wuningbouwvereiniging St. Urbanus de huidige kerk van Belvend gebouwd. Rngk daen tid kwaame dr ouch huzer aan de Bergsjtraot, Dwarssjtraot, Pastor Hermenssjtraot en Bossjtraot. Eine gas jaor later kwaam de aope plek tsse de Dwarssjtraot en de Irenelaan aan de beurt. En zo verangerde langzaam maar zeker de berg in ein wongebied. Naeve wuninge zoude dr ouch rngk de kerk winkels kmme. Maar det haet tog neet det gebrach wat men dr van gedach had.

Gelkkig heufde neet alle natuur plaats te maake vur de wuningbouw. Vlakbeej de kerk ligk nag ein sjtkske greun, ofsjon det dks in de gemeinteraod ein punt van discussie is gewaes, of ut Prinsessebske waal of neet plaats zou mtte maake vur wuninge. Op de foto is nag waal te zeen, det dr planne waare um eine waeg vanaaf dokter Willemse toet beej de kerk aan te legke.

Tsse de kerk en ut bske loog in s jeug ein flinke zangkplak. Nao sjol troffe zich heej altid kinger. Ut waas den ouch ein ideale plek um te sjpeule. Heej ksse koele graave, voetballe, de wingkvogel oplaote..eigelik te vul um op te neume. Ut feine sjtuufzangk zorgde dr veur asse veels, det ut bienao gen pin deej. De plak waas ouch de aangeweze plek vur de sintermerteshoup. Al daag van te veure woort dr vanalles aangesjlep um eine sjone houp te bouwe. En saoves met Sintermerte leepe weej achter de harmonie aan, um den nao aafloup van ut sjouwsjpel de baedelaer te achtervolge toet in ut bske. Maar dae zorgde dr waal met ziene sjtek veur, det weej neet wit meiginge

De verkenners hadde toen ouch al heur blokhut aan de rangk van ut bske ligke. De welpe en de verkenners deeje den ouch vul in ut bske en op de plak.

Dit ganse gebied kwaam ouch good van pas beej ut haje van allerlei activiteiten.

Zoeas in juni 1959. Harmonie Kunst na Arbeid besjtng vieftig jaor. In en rngk ein tent waas toen ein vifdaags fis. In 1969, beej ut diamante jubileum van de harmonie, waas dr wir ein grot fis op de plak en in ut bske.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In de jaore 70 zien ze begnne de plak hielemaol volg te zette met wuninge. Op ut terrein van transjportbedrif Brauer en in ut Prinsessenbske zien in ein later sjtaadiejum ouch wuuninge gebouwd.

bron: Simons-bulletin nr. 103, jan. 2005

 

de HORNCLUB of op zien Belvends de HRKLP

 

Op de irste zndig van december 1958 kwaam dees klp beejein, m de irste sjtein te legke op de niejbouw van Hay van de Bon, de sigaremaeker en de veurzitter, aan de Julianasjtraot. Dees klp van veurmalige vreejgezelle is in de oorlogsejaore 1940-1945 nsjtaon en waal nger de naam: C.O.T. - klp van de gemeinte Belvend.

In 1958 is dae naam verangerd in de zgn. Hrklp. Umdet de leeje, inmiddels bienao allemaol getrouwd, iddere irste zndig van de maond nao Hr ginge. Zeej ginge dao ut lid Herman Hoeze opzeuke, mdet dae dao verpleeg woort. Ut sjonste van dit maondelikse etsjtepke waas natuurlik ut bezeuk aan de versjillende heilige hskes die zeej ngerwaeges taegekwaame. Ich heb mich ut verhaol laote vertelle det Piet Krsjes, de bankeer, 'ns ein kir aan de beurt waas m te rieje. De sjtart ging neet zo veurtreffelik. Piet had pas ut riejbewis en  hae knde de waage onnag neet zo good. Veurdet zeej weg kste rieje, ms de auto ein sjtk achteret gezatte waere. Allein, Piet kreeg de versjnelling neet in d'n achteret. Nao eine tid plaare, pakde de angere kammerj de waage op, dreijde dae eine sjlaag, zoedet zeej weg kste vaare.

Bete de sjtein met opsjrif woort ouch eine loeije kaoker ingemetseld. In de kaoker zit de oorkonde die is etgesjpraoke beej de niejbouw van Hay en Toos.

bron: mevr. Toos Bone en mevr. Krsjes

foto's: mevr. Toos Bone

 

 

 

 

 

 

 

 

 

v.l.n.r.: Toos en Hay, zoon Pieter en neef Jo Boonen (van Lei)

 

De leeje van de Hornklp:

1. Wiel Hoeze, de sjlegter beej de kerk 2. Th Hoeze, de gemeinteopzichter 3. Herm Hoeze, de latere kastelein oppe Ruiver (dit zien dreej breurs) 4. Jan Hoeze, de kopersjlaeger 5. Jan van Theike, de kastelein 6. Sjaak van Hoore, ein broor van Jan van Hoore de parlevingker  7. Ton Fila, eine zoon van pliesie Fila 8. Ties Verdnk, de sjilder 9. Sjraar (Op 't Veld) van de smeed 10. Lex Grts, gemeinteambtenaar 11. Piet Krsjes van de Boerenleenbank 12. Hay van de Bon, sigaremaeker

Verklaoring veur de naam C.O.T. klp.

"C.O.T." wurd etgesjpraoke as "kot". Ein hiel plausibele verklaoring die ich heb gekreege is de volgende: de leeje van de klp kwaame meistal beej de sjlegterie van Hoeze aan de Mert in Belvend beej-ein. Lingks naeve ut hes waas ein vrkesplaats. Det waas ein kleine aafgesjlaote rumte, ouch waal ein (vrkes)kot geneumd. Dingk onnag ens aan ut aad Belvends waord "kotje", de gevangenis, ouch ein kleine aafgesjlaote plek. mdet ut trefpunt ein kot waas, is heej-et de naam "C.O.T.-klp nsjtaon. Ut wurd allein angers gesjreeve, maar de etsjpraok is ut zellefde.

25 jannewarie 2006

Bron: Sef Hoezen

 

 

Nao de aanleg van ut viadukt beej ut Kapelke van Gelo, zien de prtjes in 2002 weggehaold

De prtjes

Tides de kanalisaasie van de Maas in de 20-jaore zien die prtjes dao gekmme. De bouw van de sjtuu  en de sjleze tsse 1924-1929 brach vul werk met zich mei. Zoedoonde ginge dao Belvender werkluuj aan de sjlaag. Ouch Hollenger met ein leidinggaevende funksie kwaame nao Belvend. Zoe haet aan de Rikswaeg, ter hugte van de Singel in ut houte huuske (fam. Blom), eine etveurder gewnd. De prtjes zien toen aangelag gewaore m d'r veur te zrge det zien kinger en de kinger van de angere Hollenger en ut werkvolk ein kortere verbinding kreege met ut drp en de Maas.

bron: Belfelds Nieuws 29 juni 1962

 

 

De entree van Belvend in de 60-jaore waas ein herkenningspunt vur vul minse die op bezeuk beej de femilie kwaame.

Lingks op de foto zeen weej ut hoes wao Gies van Schreurs ein (jeug)keffee had. Daonaeve ligk de garage en de bezinpomp van Iel van Jacobs. Hiel karakteristiek vur ut mertplein waas de reusachtige kesjtanjeboum. Helaas hebbe de ingreepe van de boumsjireurg d'r neet veur knne zorge det dae boum vur Belvend behaje bleef.

 

 

 

 

De Kozakkenberg

Hier waren in het begin van de 19e eeuw Kozakken gelegerd. Deze Russische soldaten braadden het vlees niet, maar reden het zacht onder het zadel. De Kozakkenberg was een gedeelte van een duinenrij die dwars door Belfeld liep. Het fijne zand dat de Maas bij overstromingen achterliet, werd door de wind opgeblazen tot heuveltjes. Veel van die duinen zijn afgegraven. Bij Janssen-Dings gebruikte men  die "papzand" voor allerlei doeleinden. Wat nog mooier was, je kon op die plekken zo heerlijk spelen: "kele grave, van de berg sjpringe, koiboi en indiaan sjpeule, verbergemske don", enz. Er is heel wat tijd doorgebracht in de Kerkeberg, op de Kozakkenberg, in de "berg van Sjaan van Dijk". Restanten van die duinen zijn nog te vinden bij de "bergen beej de Gres" in het Patersbske en het gebied tussen de Rijksweg en de spoorlijn vanaf de Krekelsberg tot Hannes van de Berg. Langs de spoorlijn op het terrein van de voormalige gresbuizenfabriek van Janssen-Dings lag de Kozakkenberg. Helaas is die afgegraven. Dit gebied wordt momenteel heringericht als bedrijventerrein. Op het lager van dakpannenfabriek Janssen-Dings, grenzend aan het Muldersplein, lag ook nog een gedeelte van die duinenrij. Inmiddels heeft men de fabrieksgebouwen gesloopt en het hele terrein gegaliseerd en is men gestart met de nieuwbouwwoningen in het Koramicplan.

september 2006

 

op deze luchtopname uit 1944 is de Kozakkenberg nog niet afgegraven

 

 

de visviver

In 1977 woort in Belvend eine prachtige visviver van 1,62 ha aangelag. De deepte varieerde van 0,80m toet 4,20m. Hengelsportvereninging De Stuwkanters had heejdoor ein unieke plek gekreege m te visse. Binne de visklp waas eine gruupke minse die zich "de jungskes van vruuger" neumde. Det waare allemaol 50-plussers of minse met ein beperking. Waekeliks ginge zeej eine middig in kompetiesieverbangk visse.

 

de jungskes van vruuger

sjtaond v.l.n.r.: Geraads, Frans Simons, Stals, ? , Fn Gerards, pliesie Maessen

op de huukskes v.l.n.r.: Hay van de Laak, Wiel Pijnenburg, Harie Boots, ?

liggend: Piet Coppers