Maalbeek

foto uit 1958

Het gebied van Maalbeek behoorde van oudsher tot het grondgebied van de gemeente Kaldenkirchen en Bracht. Deze plaatsen maakten tot de Franse tijd rond 1800 deel uit van het hertogdom Gulick.

Tegelen en Steyl behoorden daar ook toe. Door de besluiten van het Wener Congres (1815) werd de grens tussen Nederland en Pruisen vastgesteld op 800 roeden van de Maas. (n roede is 3,76 m). Hierdoor kwam Maalbeek in 1817 bij de gemeente Belfeld.

De oude hoeve Maalbeek met de bijbehorende watermolen werd voor het eerst in een oorkonde van 1418 genoemd. In 1766 werd de boerderij in de huidige vorm herbouwd. Waarom, is niet duidelijk. Misschien was het ouderdom of brand(stichting). Het herbouwde pand is een Saksische Hallenboerderij; woonruimte, stallen en schuren onder n dak.

Lange tijd waren inwoners van Kaldenkerken verplicht hun graan op de watermolen van Maalbeek te laten malen (Maaldwang). Pas bij de Franse overheersing (rond 1800) komt hier een einde aan.

In de tweede helft van de 17e eeuw was het landgoed Maalbeek al eigendom van de fam. von der Reidt, later ook genoemd als Van de Riet. In de linker zijgevel bevindt zich als muuranker het wapen van de familie von der Reidt: drie rietpluimen in een kelk. Nadat Malbeck in 1817 bij Belfeld was gekomen, werd de molen door de erven von der Reidt verkocht aan de familie Lommen en zodoende kwam de molen in Nederlands bezit. Rond 1840 komt de molen stil te liggen en  in 1883 volgt de sloop. In 1897 kwam het landgoed in bezit van de fam. Steegh uit Venlo. Hendricus Steegh, een neef van de eigenaars, komende van Bosserhof in Tegelen, gaat er wonen. Van zijn 2 dochters trouwde Anna met Godfried Linssen en dat echtpaar ging in Maalbeek wonen. Frid en An begonnen in de 30-jaren een caf. Aan de zijgevel kwam een erkertje, zodat het aantal m2 werd bereikt om een caf te beginnen. In de jaren voor de 2e WO kwamen veel Duitsers de grens over om bij Frid en mooder An een lekkere boterham met "sjink" te eten. Na de dood van Godfried bleef zijn zoon Piet, getrouwd met Ida Louisa Hoezen, daar wonen tot 1971.

In 1970 wordt het landgoed eigendom van de fam. Brauer, eigenaar transportbedrijf te Belfeld. In 1974 werd het pand inwendig verbouwd tot een hernieuwd horecabedrijf.

Hierna heeft het pand, gedurende een drietal decennia, hetzij met wisselende ondernemers,  een horecabestemming. Momenteel (2010) wordt het pand nog wel bewoond, maar het caf en het restaurant zijn reeds enkele jaren gesloten.

Hoeve Maalbeek is een beschermd rijksmonument.

 

Saksische Hallenboerdrij

Caf Maalbeek anno 1999

 

de Pool in Malbeck

 

zze Pap en s mam waare gen minse um aan t water te ligke, laot sjtaon det zeej kste zwjumme. Dus det hebbe de meiste beej s thes den ouch zellef mtte liere. Veurdet t zoewit was, hebbe weej tog hiel get aan mtte plaare. Tsja, en wao ksse dich t zwjumme eige maake? Gelkkig waare dr waal get plekskes in Belvend.

In de baek van Malbeck, in de Pool en in de Maas. In de baek van Malbeck was t waal hiel kaat, maar tog sjon um putje te baje. Maar nao verlaop van tid wasse te grot vur die baek en ouch al ksse neet zjwumme, den gingse nao de Pool. Det was meistal allein vur de jnges. De maedjes van s meugde dao neet zjwumme, maar waal putje baje. Verder ksse dao in de gaele zangk spjeule van de irste en de twide berg. De "twide berg" waas tog mier ut terrein van de aajere jnges en maedjes. Die deeje dao "spjelkes" wao de jonge blaage nog neet vul vanaaf wiste. Die berg waare gemak van de zangk dae ze irs weg mste haole m beej de klei te kmme. Ut verhaol geit det in dees huip zangk flesse met pos van de kleisjtaekers verborge zitte. Veuraan, in t ndeepe, sjtikde t van de mgke en de poelpek neet te vergaete.

Ein foto et de zestiger jaore van de De Pool, ein oorsjprnkelik kleigaat, t trefpunt van vul jnge Belvendse badgaste. Rngk 1919 woort heej door de Gres met kleisjtaeke begs. Met eine tuf met kiepkrkes, dae via de Maalbeckerwaeg-Sjprtlaan-Aan t Brok-Baolebergwaeg reej, kwaam de klei beej de febriek aan t sjtaasion. Ze hebbe in de Pool ongevier 3 jaor lang klei gedolve, maar in dae korte tid is dr waal ein sjon gaat nsjtaon. Det is natuurlik in de laop der jaore volgeloupe met water. Det water waas al ein probleem beej ut kleisjtaeke. Men probeerde ut waterpil te beheerse met behulp van pmpe, die aangedreeve woorte door eine locomobiel (ein verplaatsbaar sjtoum-mesjin). De watereuverlas waas te grot en zoedoonde zien ze opgehaje met ut delve van de klei. Dao wurd ouch verteld det de tesse van de kleisjtaekers mier gevuld waare met btter den met btterhamme. De grens waas immers don beej. Naeve ut sjmoekele hadde de wrkluuj onnag tid m te sjtruipe. Vruuger, in daen tid det weej dao ginge zjwumme, woort dr regelmaotig door de baetere zwjummers de deepte gepeild. 't Water was zoe deep, detse nots op de baom kwaame. Dr ginge verhaole rngk det de Pool waal 18 tet 20 maeter deep was. Hogswaarsjinlik is de Pool z'n 5 toet 8 maeter deep. Veuraan (achter op de foto) was t maar efkes ondeep en den ging t plotseling euver in eine aafgrngk nger water. Beej t deepste gedeilte (veuraan op de foto) was ein sjpringplank van zangk, graaszode en anger materiaal det dao loog, eigehngig gemak door de jeugdige zjwummers. Versjillende zjwummers zien  in de Pool ternauwernod aan de dod nsjnap, maar helaas zien dr ouch minse verdrnke. t Was tog ein verradelik water, ouch mdet d'r kaaj sprung in zitte. Verder ging t verhaol det dr nao de Twide Waereldoorlog vul menusie in de Pool is gedump. Dus allerlei argumenten van s elders m s dao maar neet te laote zwjumme.

bron: Simons-bulletin nr. 98, febr. 2004