Merkeldag of lotdag

Dat zijn die dagen die in het volksgeloof bijzonder belangrijk zijn, o.a. voor het levenslot van de mens, voor het gedijen van het vee en de gewassen, voor het weer. Hierbij denken we dan ook aan allerlei kerkelijke en seculiere feestdagen, verjaardagen, naamdagen en bijzondere gebeurtenissen binnen de familie.

 

1 jannewarie

Niejaorsdaag

 

Zalig Niejaor

De kat sjiet haor

Dn hngk sjiet wors

Zalig Niejaor de braodwors

 

Det waas en is nag sjteeds eine sjone tid in t jaor. In de meiste gezinne heuf den nemes te wrke. Alles sjteit in t teike van rs, gezelligheid en same eine gjje roetsj in t nieje jaor te maake.

As kingk ziende dchte weej ouch door te knne haje, maar as weej den ens gepreuf hadde van det glaeske zeute roje win, den vele s de uigskes al gauw toe. Pas toen weej get aajer waare, woort dr beej s thes ech door gehaje, d.w.z. weej bleeve langer op, keeke nao de Prus met zien Silvesterprogrammas en um twellef oor nao bete, kike nao t veurwerk van Harie Wetzels beej s op de sjtraot.

 

In zze ligere -sjoltid begs de niejaorsdaag sjmorges met ein versje. Dat hadde weej op sjol gelird en woort den vur pap en mam opgezag. Natuurlik ouch vur angere minse die in de loup van de daag beej s niejaor kwaame winse. Al waas t neet vul,  t brach tog ein aardig centje op. Hadde weej gen versje, den zagte weej maar t volgende:

 

Met mn handje op mn hartje, vraag ik U alstublieft een kwartje

 

Op deeze sjpeciale fisdaag kwaame in dae'n  tid altid ein paar collegas van pap beej s eine niejaorsborrel drinke. Zeej begste de daag beej Harie van de Hollnger, de bedrifsleider van Jansse-Dings. Naodet zeej dao ein paar borrels hadde gedrnke, ginge ze ouch nag beej Pau Pieper, Sjaak Hillekens, Jon Hendriks, Harie Crienen efkes niejaor winse. As zze pap den nao znne rnkgangk thes kwaam, had dr mei de pettjes sjon gaar.

Det letste is ziene zoon Piet ouch waal ens euverkmme. Naodet hae met zien kammeroj op versjillende plaatse niejaor waas gaon winse, kwaam hae mir dod den laevend thes. In de gangk woort door Pietje ein nieje vloerbedekking gelag en toen, zo krank wie nen hngk, veel hae in slaop op de bangk. Vanaaf det moment waas Piet zowit vertrokke det hae pas nao vul geboets en gehouw op deure en rete pap en mam hurde en binne ks laote.

 

Toen zze pap nag ein menke waar, ging dae niejaorsdaag met zien elders nao opa en oma Simons in Gelo. Heej trof hae den oms en tantes en naeve en nichte. Det waar den ein hiel fijn samezien. De kinger die amuseerde zich waal op de "boerderie" van opa en oma. Dao waar vol op plaats m te sjpeule. De grote en de kleine kinger deeje kringsjpelkes, zoeas ringele-rangele-roeze. Tssedoor kreege zeej niejaorskukskes en plats. Dae plats had de femilie vur opa en oma gebakke. Eine plats is ein rngk plat krintebrod en  is wet grtter en dieker wie ein vlaaj. En m d'n dors te lesse, lekkere miemeresap. De meis gelkkige waar tog daegene die de niejaorsbreef vur opa en oma moch veurlaeze, den dae kreeg ein dbbeltje vur in de sjpaarpot.

En as den nao verloup van tid de ganse koedeljach wir nao hes toe ging, ksse good merke det de oms en tantes angere miemeresap hadde gedrnke. De alcohol in ut sepke zrgde d'r waal veur det de sjtoet al zingende door de sjtraote ging.

 

 

 

Weerspreuk

  • Valt op 1 januari sneeuw, die in negen dagen niet verdwijnt, dan ligt hij negen weken naar het schijnt

 

 

6 jannewarie

Dreejkeuninge

Eine sjone daag. Weej as kinger hadde vreej van sjol. s Morges mste weej natuurlik irs nao de kerk. Det waas trouwes ein van de bezigheden wao weej iddere daag mt begste: opsjtaon, wasse, aete en den nao de kerk. En die jnge van Anneke en Frans zote dr altid. Dreejkeuninge beteikende ouch t einde van de Krstid. Naodet de beeldjes van de dreej keuninge iddere daag ein sjtkske waare opgesjaove nao t kiendje Jezus, sjtnge zeej den op 6 jannewarie in t sjtelke rngk de kribbe. Balthazar, Melchior en Caspar hadde heur taak dr wir opzitte. Nag efkes en den ginge zeej wir tsse de aaj krante in de dos met de krssjpulle. In versjillende gezinne woort op dae'n  daag eine kek gebakke. In dae kek zoot ein bon verborge en degene dae t sjtkske met de bon dr in kreeg, waas dae daag de keuning en moch zoedoende bepaole wat dae'n  daag geaete woort. Beej s thes deeje weej ouch waal ens mei aan dit ritueel, maar t waas mir etzngering den regel.

 

Weerspreuken

  • Als 't Drie Koningen is in het land, stapt de vorst in het Vaderland

  • Zoals de wind op Drie Koningen staat, staat hij bijna het hele jaar

  • Met Drie Koningen lengt de dag, zoveel een geitje springen mag

  • De Drie Koningen doen de dagen lengen en de nachten strengen

  • Met Drie Koningen lengen de dagen een haneschreeuw

  • Op Drie Koningen zijn de dagen gelengd, gelijk een ruiter op z'n peerd sprengt

 

31 jannewari

Heilige Ludovica, naamdag Wies

Weduwe te Rome, gestorven in de 16e eeuw.

 

3 fibberwari

Heilige Blasius

Blasius, een Armeens bisschop, werd omstreeks 300 gevangen genomen en gefolterd met wolkammen en daarna volgde onthoofding te Sebast (Armeni) in 316. Gedurende zijn gevangenschap was hij geketend opgeborgen in een gewelfde kerker, maar kon wel bezoek ontvangen. Op een dag kwam er een vrouw met haar kind. Haar zoontje dreigde te stikken in een vissengraat die in zijn keeltje was blijven hangen. Na een korte aanraking door Blasius kwam de vissengraat weer vrij en sprong de keel uit.

Patroon van: hen met keelaandoeningen, varirende van hoestje en keelpijn tot bof en astma.

t Waas tog altid efkes sjpannend in de kerk as weej de Blasiuszaegen ginge haole. Vur pestor of keplaon op de knen zitte, den kwaame dr twee krtselings euver elkaar gehaje kerse m diene nek en den nag efkes loestere nao ein gebedje van de geistelikke. En as weej et de kerk kwaame, kuchde weej ouch allemaol. Ein teike det de zaegening met de kerse gebaat had en desse vurluipig gn las mier heis van kaelpin of ein verkadigheid.

 

Weerspreuken

  • Als 't op St. Blasius regent of waait, zeven weken dat de wintermolen draait

  • Blasius is een koud manneke, Apollonia (9 februari) een koud vrouwke

 

6 fibberwari

Heilige Dorothea, naamdag Doriet

Maagd en martelares. Legendarische heilige, die te Caesarea in Cappadoci onder Diocletianus de marteldood zou zijn gestorven in 311. De legende vertelt dat Dorothea op weg naar het schavot de naam van Jezus riep. En jongeling, genaamd Theophilus, spotte en zei tot haar dat hij zich zou bekeren als hij bloemen en vruchten uit de tuin van haar bruidegom zou ontvangen. Daarop verscheen er een engel en bracht een korf vol bloemen en vruchten naar de jongeling. Daarop knielde hij neer en bekeerde zich tot het christendom. Diocletianus werd daar zo kwaad om, dat hij Theophilus samen met Dorothea liet onthoofden.

Patrones van:  vrouwen in barensween, bloemenverkopers, fruithandelaars, tuinlui, bruiden, bierbrouwers, stervenden, pas gehuwden.
Patrones tegen: valse beschuldigingen, armoede.

 
Weerspreuken
  • St. Dorothee, brengt meestal snee

 

14 fibberwari

Valentijnsdag

H. Valentius, een Romeins priester die in 270 n. Chr. te Rome werd onthoofd.

Ein fis det in s kingerjaore zeker beej s thes neet gevierd woort. Tegenwoordig is det tog eine daag dae door de middesjtand aangegreepe wurd, um idderein dae dich dierbaar is, ein kaertje te sjteure of ein kleinigheid te gaeve et dangkbaarheid.

 

Weerspreuken

  • Is het bos met St. Valentijn in het wit gehuld, dan zijn weiden en akkers van vreugde vervuld

  • Zonneschijn op St. Valentijn, geeft goede wijn

 

24 of 25 fibberwari (in ut sjrikkeljaor)

Heilige Matthias, naamdag Thijs.

Na de Hemelvaart van Christus werd hij tot apostel gekozen in plaats van Judas. Hij heeft het geloof eerst in Judea en later in Ethiopie verkondigd. In het jaar 63 is hij door de heidenen gestenigd en met een bijl vermoord. Keizer Helena gaf een deel van de relieken van de heilige apostel als geschenk aan bisschop Agritius van Trier (262-332). Het hoofd wordt in de Maria Maggiorekerk in Rome bewaard.

Patroon van: slagers, suikerbakkers, smeden, kleermakers.
Patroon tegen:
kinkhoest, pokken, onvruchtbaar huwelijk.
Patroon voor: schoolbeginners.

 

Weerspreuken

  • St. Matthijs breekt het ijs, maar wil het ijs niet breken, dan vriest het nog 6 weken

  • Als St. Matthijs geeft sneeuw en ijs, dan kan men verwachten, het zal vriezen nog veertig nachten

 

5 mirt

Adrianus VI (1459-1523), naamdag Ad

Adriaan Florenszoon, ook bekend als Adrianus of Hadrianus werd in 1459 te Utrecht geboren en werd in 1523 tot paus gekozen. Adrianus VI was ook de eerste en daarmee de enigste paus van Nederlandse afkomst.

Weerspreuken

  • Regen op St. Adriaan, laat niets meer droog staan

 

17 mirt

Heilige Gertrudis, naamdag Truus

Sint Geertruid, ook bekend als Gertrud of Gertrudis van Nijvel en van Geertruidenberg. Als jong meisje weigerde zij het huwelijk met een rijke man en ging in het klooster dat door haar moeder in 639 was gesticht. Haar persoon is omgeven met wonderen en verschijningen. Zij verdreef zeemonsters bij schepen. In de abdij daalde een vlammende bol op haar hoofd neer zonder haar te deren. Bij rattenplagen werd ze aangeroepen om de beesten te verdrijven. Het water dat ontsprong in de bron in een crypte van de Gertrudiskerk zou, over de akkers uitgegoten, zowel ratten als veldmuizen doen verdrijven. Zij is op 17 maart 659 op 33 jarige leeftijd overleden en ligt begraven in het klooster van Nijvel (Belgi).

Patrones van: pelgrims, de stervenden, reizigers, ziekenhuizen, armen, weduwen en tuinmannen

Patrones tegen: muizenplagen en rattenplagen.

 

(Weer)spreuk

  • St. Geertruid, die mooie bruid, blaast de snijder de kaars uit

  • Op Sinte Geertruid, komt de warmte de grond uit

 

19 mirt

Heilige Jozef, naamdag Jos

De man van Maria en de (wettige) vader van Jezus, die bij de mensen uit zijn omgeving bekend stond als zoon van Jozef, was timmerman in Nazareth. De verering van Jozef is pas laat opgekomen. In 1479 werd zijn feest ingevoerd in de Romeinse kalender (19 maart). Beschermheilige van Belgi.

Patroon van: echtparen, kinderen, christelijke gezinnen, jeugd, wezen,

kuisheid, arbeiders, houthakkers, timmerlui, meubelmakers, ingenieurs, begrafenisondernemers, opvoeders, uitgestotenen, reizigers, stervenden, een zalige dood.
Patroon bij: oogaandoeningen, hopeloze zaken.
Patroon tegen: bekoringen, woningnood.

 

Weerspreuk

  • St. Jozef helder en klaar, geeft licht een vruchtbaar jaar

 

Vastelaovend

Reeds onze jeugd werd Vastelaovend gevierd. Toen we nog op de lagere school zaten, bleven de activiteiten beperkt tot het verkleden en het kijken naar de optocht. In de eerste tienerjaren van onze jeugd gingen we natuurlijk naar het jeugdbal. Hier werd dan samen met de jeugdprins gehost en uiterlijk om 22.00u was het feest afgelopen.

Het verkleden was meestal iets eenvoudiger dan nu. Geen volledige kostuums, maar meestal een of andere kiel en van een schminkdoos hadden wij nog nooit gehoord. Als kind zijnde waren de meeste jongens verkleed als cowboy, indiaan of boer. Als cowboy droeg je een rode zakdoek om je hals. Die hadden wij genoeg op voorraad, want pap gebruikte die dagelijks. De zakdoek kwam om je hals en de einden werden door een lucifersdoosje gehaald. Aan de broek, gewoon een broek die je ook doordeweeks droeg, kwam een "franje" door mam of door de neijster gemaakt. Verder droeg de cowboy "ein sjeetgewaer met pstjungkes" en een hoed. Die spullen konden we allemaal bij kapper Janssen krijgen. Met een kurk, die even in de vlam werd gehouden, werden snor, baard of wenkbrauwen gemaakt. De lippenstift van mam zorgde er voor dat we prachtige wengskes kregen.

Zondags trok de "grote optog" door het dorp en de dinsdagmiddag was voor de jeugd.

 

Aswoensdag

De vastelaovend is vurbeej, de Vaste geit beginne, viertig daag dich bepaolde dinge ntzegke. Aswoensdaag, de irste daag van de Vaste, begs vur s wir met ein Mis. Nao aaflaop ginge weej den veur in de kerk ein assekrtske haole. Pesjtor of keplaon makde met ein zwart goedje (as van palmtekskes) ein krtske vur op de kop. Den deeje weej as kinger meistal ein saort wedstrid wae t langste det krtske op de kop ks haje. En umdesse dr neet aan meugsde kmme, deese det tog. En zo waas mei det krtske sjnel weg. Pap ging, umdet dr sjmorges al aan t wrk waas, saoves nao de kerk ein assekrtske haole.

 

Weerspreuken

  • Schijnt op Aswoensdag de zon, dan wordt het een goed appeljaar

  • Het weer van Aswoensdag, houdt men de gehele vasten

 

De Vasten

Met Aswoensdag begon een 40-daagse vasten periode die tot Pasen voortduurde. Vooraf gaande werd 3 dagen feest gevierd, wat wij nu nog kennen als carnaval. Vasten is de voorbereiding op inwijdingen, boetedoeningen en teken van rouw.

 

Bete t tog get minder aete, op de vriedig gaar gen vleis, hadde weej as kinger ouch nag ein vastetrummelke. Dao kwaame alle sjnoepjes in die weej doordewaeks in de winkel kreege, of die weej as belening binnehaolde. Sndigs kwaam det trummelke den van de kas aaf en woort dr ein sjnuupke et gehaold. Aan t einde van de vastetid (Paose) woort t rats leeg geaete.

 

Weerspreuk

  • De vastentijd zonder regen, verkondigt een jaar met veel zegen

 

Witte Donderdag

Om twaalf uur 's middags luidden de klokken, een teken dat de vasten voorbij was. Dan gingen de klokken naar Rome. Als kind zijnde was je er vast van overtuigd dat die dan ook weg waren, want tot Paaszaterdag twaalf uur 's middags hoorde je geen enkele klokje luiden bij de kerk. s Middags gingen we met alle kinderen vanaf de school naar de kerk.

 

Goede Vrijdag

Natuurlijk weer s middags naar de kerk voor het verhaal van de kruisweg. Om drie uur was er een moment van stilte. Iedereen maakte dan een kruisteken. Ook de mensen die met hun werk bezig waren, of ergens naar toe gingen, stopten even om een kruis te slaan.

 

Paaszaterdag

Om twaalf uur 's middags kwamen de klokken weer terug uit Rome. Regelmatig gingen we dan ook buiten kijken, of we ze niet voorbij zagen vliegen. Natuurlijk hebben we nooit dat moment mee  kunnen maken. Er waren natuurlijk altijd wel personen, met name volwassenen, die het wel hadden gezien; de klokken die overvlogen, vol met een lading paaseieren. Bij ons thuis werden dan 's middags de eieren geverfd. Bij de Jochijms, onze drogist, werden dan gekleurde strookjes gehaald. Deze werden aan een ketel met heet water toegevoegd. De eieren moesten een tijdje in het water liggen en waarachtig  kregen zij dan een mooi kleurtje. In de Goede Week gingen we s zaterdags met een lege fles naar de sacristie om die daar te laten vullen met wijwater, zodat thuis de wijwaterbakjes weer bijgevuld konden worden. De misdienaars gingen die dag rond om geld en eieren op te halen. Om zich reeds van verre aan te kondigen, werd er volop gebruik gemaakt van ratels. Maar omdat de route vrij groot was en het niet op een dag geklaard kon worden, werd er soms ook op Witte Donderdag en op Goede Vrijdag rond gegaan.

 

Pasen

Den ginge weej op s paosbes nao de kerk. Met Paose kreege weej meistal nieje kleijer. An van Passerfrits makde vur de maedjes van s de sjonste kledjes en jes. De jnges kreege soms get nis et Velde en later, toen zeej get aajer waare, ein pak van Staeves, de sjnieder aan de mert. Tsse hkskes:Thijs en Piet hebbe ouch ens met Mam, via Tante Wies et Urmond eine wingkterjas in Stein gekch. Die kreeg dao korting via de DSM, wao ome Lambaer werkte. Natuurlik raapde weej as kinger Paoseier in dn haof. Mam had die den saoterdigs geverf. Rechheukige kleurstofblaedjes kwaame in werm water, dao woort get aek beej gedaon en nao ein tiedje waare de eier gekleurd.

Pap ging op tweede Paasdag naar caf Maalbeek. Hier was dan de jaarlijkse eiertip van de Harmonie. Onder het genot van een glas bier werd er een soort wedstrijdje gehouden wie het langst zijn ei heel konden houden. De tegenstanders stoten de eieren met de punten tegen elkaar. Degene wiens ei niet gebarsten was, werd de winnaar en kreeg het ei van zijn tegenstander.

ein ei is gen ei

twi ei is ein half ei

dreej ei is een gans ei

en veer ei is ein paosei

 

Weerspreuken

  • Pasen in maart, is niks waard

  • Komt Pasen in april, dan staat de vriezeman stil

  • Zo de wind met Pasen waait, zo waait hij tot Pinksteren

  • Met Krsmis aan de deur, met Paose beej t veur

 

19 april

Heilige Leo, naamdag Leo

Op 12 februari 1049 gekroond als paus Leo IX. Hij reisde veel door West Europa en richtte veel kloosters in en wijdde veel kerken in. hij is vooral bekend om zijn Gregoriaanse hervormingen. Op een van zijn vele reizen viel Paus Leo IX in handen van de Noormannen. Tijdens de negen maanden durende gevangenschap werd de paus ernstig ziek. Op 12 maart 1054 werd hij vrij gelaten, maar verzwakt door de gevangenschap en zijn ziekte stierf hij op 19 april van datzelfde jaar.

Patroon van: muzikanten en organisten

 

30 april

Keuneginnedaag

Eine biezngere daag in ut jaor. Prakties neemes heufde te wrke. De vlag hng beej s thes naeve de veurdeur en de hermenie trok door de sjtraote. De ganse morge waare weej op ut voetbalveld van Belfeldia. Dao waare weej met alle kinger van de ligere sjol drk bezig met allerhande Oudhollandse sjpelle. nger angere zakloupe, met eine laepel met ein ei d'r op ein bepaold parcour aaflegke, hlloupe en angere atletiek ngerdeile, met eine blinddook veur ut ein of anger sjpel doon, allerlei sjpelkes met eine bal. De winners kreege van de meister of de juffrouw natuurlik eine sjone pris.

 

 

 

In 1962 organiseerde ut Oranje Kommitee de 10e jeugfietstog. Deeze rally met eenvoudige opdrachte ging, vanwaege ut verkirsgevaor, grotedeils bete de bebouwde km. Beej de groep 12 jaor en aajer woort door laoting Henk Bloomers de haufwinner.

bron: Belfelds Nieuws 4 mei 1962

 

 

Keuneginnedaag 1963, Indesjtriesjtraot

v.l.n.r.: Jan Peeters, Piet Simons, Wim Wetzels, Mariet Peeters, Annie Pubben

 

 

11 - 14 mei

IJsheiligen

Vaak is het in deze periode wat kouder en kan het tot nachtvorst komen. De IJsheiligen beginnen traditioneel op 11 mei en eindigen op 14 mei. Mamertus 11 mei, Servatius 12 mei, Pancratius 13 mei en Bonifatius 14 mei.

 

Weerspreuken

  • Het kan vriezen tot in mei, tot de IJsheiligen zijn voorbij

  • Voor IJsheiligen de bloemen buiten,veelal kun je daar naar fluiten,wacht af tot ze zijn voorbij, de bloemen zijn u daarvoor blij

 

Deeze letste sjpreuk waas zeker vur jaore trk ein waorheid wie ein koe. Dw ks toen nrges veur dae tid einjaorige plante vur in t bloomehofke krige. Nw lik det hiel angers. In de maonde mirt en april zien die bloome al in alle tuincentra vol op te krige.

 

25 mei

St. Urbanus, patroon van Belfeld

In zijn tijd waren er geen heftige vervolgingen. Veel martelverhalen over paus Urbanus zijn dan ook schromelijk overdreven en passen in de legende vorming. Dan is er nog een andere legende: Urbanus zou geschreven hebben dat kelken en dergelijke van zilver moesten zijn. En uit de kelk komt de miswijn. Die wordt verbouwd door wijnboeren en zo werd Urbanus beschermheer van de wijnbouw. Helemaal omdat omstreeks 25 mei ook de wijnstok gaat bloeien. Urbanus was paus van 222 tot 230.

Op het feest van de H. Martelaar Urbanus bloeit in de tuinen de Urbanusros, een sierplant die behoort tot de pioenen.

Patroon van: de wijnboeren, kuipers en van de landbouw in het algemeen.

 

Weerspreuken

  • St. Urbanis in de zon, wijn in de ton

 

 

de letste zndig van mei

Kermis

Alwir ein paar daage vreej van sjol. Tides de opbouw ginge weej al dkker kike. Det had tog waal get. De hiele mert woort vol gezatte met allerlei krm en kermisattraksies, zoe-as nger angere de boetsautoos, de sjmmels, de zweef en de kerresel. De Sjtaasionssjtaot sjting vol met wonwaages. Heej waas den de tidelikke verblifplaats. Naodet weej sndigs ut kermisgeld hadde gekreege, soms wet ekstraas van opa of oma of eine om of tante, ging ut sjnel nao de mert beej de baog. Ut kermisgeld bedroog maar ein paar dbbeltjes, dus weej kste ech neet ruig don. Asse beej Miene van Mske wet sjnoep vur dich zellef en ein paar pindarotsjes vur mam hads gekoch, waas ut kermisgeld bkans op.

 

De voorjaarskermis is aan het verwateren. Het is niet meer het feest voor de ooms, tantes en familie in Belfeld. Het is ook niet meer het feest dat de bakkers en slagers vlaaien en kilo's vlees naar de klanten brengen.

Al enkele jaren geleden is in de raadsvergadering de vraag gesteld of de kermis nog wel leefde. Daar is geen uitspraak over gedaan.

De volgende attracties zijn op de markt aanwezig: draaimolen, schiettent, pindakraam, ijskraam, grijpkraan, balco-rotorsport, snoepkraam, auto-scooter en de viskraam.

bron: Belfelds Nieuws 24 mei 1963

13 juni

H. Antonius van Padua, priester en kerkleraar

 

Geboren  te Lissabon in 1195. Hij werd in 1212 tot priester gewijd. Het was zijn wens was het geloof te verkondigen in Noord-Afrika, maar de moord op vijf jonge Franciscaner monniken in Marokko door de Mohammedanen, maakte een diepe indruk op hem. Hij werd zwaar ziek in Afrika waar hij met veel inzet het predikt-ambt vervulde. Toen werd zijn werkterrein Frankrijk en aansluitend Italie en hij vocht tegen de dwaalleraren. Veel gelovigen vonden door toedoen van Antonius hun weg naar het geloof terug. Vele duizenden mensen kon hij in een keer toespreken en men kon dan een speld horen vallen.

Patroon van:  Franciscanen, verloren voorwerpen, vrouwen en kinderen, de armen, bakkers, mijnwerkers, het huwelijk, de reizigers, de verliefden.
Patroon tegen: schipbreuk, de pest, koorts.

 

Versje

Wanneer je iets kwijt bent en je hebt overal keer op keer naar iets gezocht en je kunt het maar  niet vinden, vraag je aan Antonius hulp d.m.v. dit zinnetje:

H. Antonius, beste vrind, zorg dat ik mijn(naam verloren voorwerp) vind.

Oma Fabriek spreekt niet van de H. Antonius, maar van Tunke.

 

25 juni

Wilhelmus van Vercelli, naamdag Wil

Wilhelm werd geboren rond het jaar 1085 in Vercelli (Itali). Op jonge leeftijd verloor hij zijn ouders en vertrok op veertien jarige leeftijd op bedevaart naar Santiago de Compostella. Hier besloot hij zijn leven geheel aan God toe te wijden en verbleef als kluizenaar op de Monte Solicoli. Hier gaf hij een blinde man zijn gezichtsvermogen terug. Na twee jaar wilde Wilhelmus meer en hij vertrok naar het heilige Land. Daar aangekomen besloot hij zijn gehele kracht in Itali in te zetten. Hij vestigde zich als kluizenaar op de Monte Vergine. (berg van de H. Maagd). Rond 1118 kwamen de eerste volgelingen, die door zijn voorbeeldige levenswijze waren geraakt, naar de berg. Een jaar later besloot Wilhelmus een nieuwe congregatie van kluizenaars te stichten, geheel naar de regels van de H. Benedictus. In de jaren die volgden stichtte hij meerdere kloosters door geheel Itali waaronder St. Salvatore di Goleto waar ook een vrouwencongregatie kwam. In het klooster St. Salvatore di Goleto stierf Wilhelm op 25 juni 1142. Hij werd later begraven in het nog bestaande klooster op de Monte Vergine. Nog steeds is dit een beroemd Mariaheiligdom waar jaarlijks vele pelgrims hun heil zoeken.
In het jaar 1785 werd hij door paus Pius VI heilig verklaard.

Wil is de enige in het gezin die geen vrouwelijke patroonheilige heeft.

 

 

29 juni

Heilige Petrus en Paulus, naamdag Piet.

Petrus was reeds in Jeruzalem een vooraanstaand verdediger van het Christelijk geloof. Zijn oorspronkelijke naam is Simon en hij leefde in Kafarnaum (Isral) waar hij als visser zijn brood verdiende. "En gij zijt Petrus, en op deze steenrots zal ik Mijn kerk bouwen". Petrus wordt door Jezus benoemd tot eerste opvolger en hoofd van de Kerk. Hij werd een vurig prediker en ondernam veel missiereizen naar Antiochie en Klein-Azie en tenslotte  naar Rome ten tijde van keizer Nero. Rome was het centrum van de toenmalige wereld en Petrus wilde van hieruit het geloof in de Verrezen Christus aan de mensheid verkondigen. Nero wilde dit verhinderen en liet Petrus gevangen nemen en hem ter dood veroordelen. Petrus onderging de uitspraak gelaten en het enige wat hij vroeg, was om niet zoals zijn Heer te mogen sterven, maar omgekeerd. (Hij had Jezus tijdens zijn gevangenneming, driemaal verloochend). Petrus stierf in het jaar 67 in het Romeinse circus de kruisdood.

Patroon van: de pausen, slagers, glazeniers, ruitenzetters, meubelmakers, horlogemakers, slotenmakers, smeden, loodgieters, pottenbakkers, metselaars, steenbakkers, nettenmakers, steenhouwers, vissers, visverkopers, schippers, schipbreukelingen, boetelingen, de belijders, de maagden.
Patroon tegen: diefstal, slangenbeten, hondsdolheid, koorts, bezetenheid, voetkwalen.

 

Paulus

Afkomstig uit een joodse familie uit Zuid Turkije was Saulus, zijn oorspronkelijke naam, geneutraliseerd als Romeins staatsburger. Hij kreeg een opleiding in tempelschool te Jeruzalem en was als jood streng van leer en overtuigd christenvervolger. Na drie jaar van inkeer kwam hij terug in Jeruzalem, maar nu ontweken de christenen hem angstvallig omdat ze niet geloven konden dat deze voormalige christenvervolger nu een discipel geworden was. De weg voor de missiereizen en bekering lag nu open. Saulus veranderde zijn naam in Paulus (de Geringe).
Op een van zijn reizen is hij in Griekenland gearresteerd en overgebracht naar Rome om daar terecht gesteld worden. Als Romeins staatsburger werd hij onthoofd door het zwaard. Naar men zegt werd op dezelfde 29 juni ook Petrus berecht. Maar omdat Petrus Paulus overschaduwt, heeft Paulus zijn dag op 25 januari gekregen.

Patroon van: katholieke pers, theologen, zielzorgers, touwslagers, arbeidsters, wevers, korfvlechters, vruchtbare velden.
Patroon voor: regen.
Patroon tegen: angst, kramp, oorpijn.

 

Weerpreuken

  • Sint Pieter helder en klaar, is een goed iemenjaar
  • Is er op St. Paulus sneeuw of regen, dan komt een mager jaar ons tegen

 

15 juli

Heilige Henricus, naamdag Henk

Henricus II, in 973 geboren, was Hertog van Beieren en keizer van Duitsland. Hij was de beschermer en de weldoener van kloosters en kerken, leefde als een Heilige, een voorbeeld voor allen en stierf op het kasteel Crone bij Halberstadt in 1024.

Zijn vrouw Cunigonde is de patrones van zwangere vrouwen, keizer Hendrik II is de patroon van kinderloosheid, de graven, de gehandicapten en de verstotenen.

 

Weerspreuken

  • Met St. Henricus regen, veertig dagen regen

  • Met St. Henricus droog, zeven weken droog

 

20 juli

Margareta of Margarita, naamdag Margriet

Ondanks haar mateloos populaire verering is niets over haar leven met zekerheid te zeggen. Vrijwel alles is gebaseerd op legendevorming. Geboren als dochter van een heidense priester in Antiochi liet ze zich toch bekeren tot het christendom. Daarop werd ze het huis uitgestuurd en werd schaapsherder. Maar vanwege haar schoonheid liet de prefect een oogje op haar vallen. Margaretha moest niets van de prefect hebben en als wraak hierop liet hij Margaretha folteren. In de gevangenis kreeg ze bezoek van een duivelse demon. Deze verslond haar, maar het kruis wat Margaretha droeg bleef in de strot van het monster steken. Margaretha werd weer uitgebraakt. (Dit maakte haar tot patrones van de geboorte van kinderen). De volgende dag werden voorbereidingen getroffen voor executie op de brandstapel. Duizenden toeschouwers zagen hoe Margaretha de brandstapel overleefde en bekeerden zich massaal. Uiteindelijk werd Margaretha in 257 onthoofd te Antiochi in Pisidi
Patrones van: Boeren, maagden, meisjes, pleegmoeders, gehuwde vrouwen, de moeilijke geboorte, vruchtbaarheid.
Patrones tegen: wonden, aangezichtsziekten, onvruchtbaarheid.
 

Weerspreuken

  • Als de eerste peer komt met St. Margriet, dan men overal de oogst beginnen ziet

  • Regent het op St. Margriet, dan krijgen we 6 weken een natten tied

  • Geeft Margriet geen zonneschijn, het hooi zal licht bedorven zijn

 

26 juli 

Heilige Anna, naamdag mam en Annie

Getrouwd met de heilige Joachim, een bemiddeld burger uit Nazareth. Uit angst kinderloos te blijven baden ze tot God om toch vooral een kind te krijgen. Een engel bezorgde de boodschap dat het kind onderweg was. Op 8 september zag de H. Maagd Maria het levenslicht. Van Anna weten we dat ze in elk geval de kleutertijd van Jezus nog heeft meegemaakt. Op sommige afbeeldingen zie je Anna met haar dochter en kleinkind op de schoot. Met nadruk wijst Anna op het piemeltje van Jezus, weer om de menselijkheid te versterken. Anna wordt aangeroepen om een echtgenoot en als dat gelukt is, vervolgens om niet kinderloos te blijven.

Patrones van: huwelijk, gelukkige geboorte, gelukkig huwelijk, kinderzegen, moeders, weduwen, huisvrouwen, arbeidsters, mijnwerkers, kantklossers, molenaars, marktkooplieden, touwslagers, houtsnijders, wevers, kleermakers, knechten, verloren voorwerpen, zeelieden en naaisters.
Patrones tegen: overvloedige regen, onweer.
 

Weerspreuken

  • Mt St. An is t kaore in de sjeur of in de ban

  • Bouwen met St. Anna mieren bergen, dan zal ons de winter tergen

 

18 augustus

Helena, naamdag Lea

Zij bekeerde zich ca. 312 op 64-jarige leeftijd tot het christendom en vatte haar nieuwe godsdienstpraktijken zeer ernstig op; zij stichtte te Rome o.a. de kerk van het H. Kruis, in Constantinopel de Apostelkerk en volgens de legende ook kerken in Duitsland (Trier en Xanten). In 324 bezocht Helena de heilige plaatsen in Palestina, waar zij de basilica's op de Olijfberg te Jeruzalem en te Betlehem de Geboortekerk liet bouwen. Pas later is haar een rol toegekend bij het vinden van het H. Kruis. Zij stierf op 18 augustus 330 in het Turkse plaatsje Izmid. Zij werd spoedig als heilige vereerd. Haar attribuut is een kruis.

 

8 september

Maria-Geboorte, naamdag Riet

Vandaag wordt de geboorte van Maria herdacht. Maria was de moeder van het Christuskind. Haar ouders, Anna en Joachim, vreesden kinderloos te blijven en baden tot God om dat af te wenden. Onvruchtbaarheid was toen nog een beschamend gedachtengoed. Dit werd gehoord en via een engel vernamen beiden, Anna thuis en Joachim op het veld, dat zij een kind konden verwachten. Negen maanden later kwam Maria ter wereld. Maria was bij haar geboorte de schrik van de duivel en zonder zonde.

 

Weerspreuken

  • Op Maria Geboort, trekken de zwaluwen voort

  • Het weer van Lieve Vrouw Geboort, duurt gaarne zo vier weken voort

 

11 september

Trouwdag van Anneke en Frans

 

11 september 1946

 

Kerkelijk huwelijk van Frans en Anneke in de St. Gertrudis Kerk te Beesel.

 

De verwoestingen van de 2e Wereldoorlog hebben nog duidelijk hun sporen nagelaten. 

De Koperen Bruiloft werd niet gevierd. Ze wisten niet eens dat ze al zolang getrouwd waren. De postbode bracht een kaart. Deze kaart was van Tante Toos van Ome Toon Dings. "Maar Frans, msse ens kike, heej ein kaart van Toos, weej zien vandaag 12 jaor getrouwd, dao hebbe weej gaar neet aan gedach........" En dat was het hele feest.

september 1971

De Zilveren Bruiloft werd wel uitbundig gevierd. De kinderen waren inmiddels wat ouder, dus die hielden die datum wel in de gaten. Reeds een hele tijd van te voren begon de "bubs" met sparen. Dit resulteerde uiteindelijk in een reis naar Oostenrijk. Toevallig wonnen Pap en Mam ook nog bij de Harmonie een reis naar Oostenrijk en wel naar Birgitz. Dus dat kwam heel goed uit. De bruiloft werd gehouden in Caf Maaszicht. In die tijd ht caf waar de meeste bruiloften werden gehouden. Toen we met z'n allen na de H. Mis naar de feestzaal waren vertrokken, kwamen we tot de ontdekking dat er nog geen foto van het bruidspaar met de kinderen en aanhang was gemaakt. In aller ijl werd nog gauw een fotograaf besteld. En die heeft er een leuk plaatje van gemaakt.

 

september 1986

 

 

De Smaragden Bruiloft

 

Bij het 40-jarig huwelijksfeest zijn Pap en Mam met de kinderen, de aangetrouwde kinderen en de kleinkinderen een dag naar Zuid-Limburg geweest. Eerst een H. Mis in het kerkje van Mesch, daarna naar Slenaken. Hier werd gewandeld en bij Ome Harie lekker gegeten.

 

De rijkdom van 40 jaar huwelijk

 

In het begin waren ze met z'n tween, maar alras begonnen de ween

 

Twee wezentjes kwamen op aarde, van een niet te bepalen waarde

 

Wat een rijkdom, beste mensen, maar An en Frans hadden nog wensen

 

Enkele jaren gingen voorbij en velen schaarden zich in de rij

 

Acht kinderen....een rijkdom beste mensen, wat moet je je nog wensen?

 

Weer gingen er jaren voorbij, andere schone dochters en zonen kwamen erbij

 

Opa en oma zijn, meer dan een dozijn, wat een rijkdom....het is zo fijn

 

Deze rijkdom is niet uit te drukken in geld, toch hebben wij eens geteld

 

Acht kinderen plus acht schone dochters en zonen, laat ons tot zestien komen

 

Daarbij veertien kinderen klein, dat moet samen dertig zijn

 

Keer honderd gulden maakt dat een aardig bedrag, deel het door twee en dat is wat je houden mag.

 

Dit gedicht is voorgedragen bij het aanbieden van het cadeau

 

 

september 1991

De Vermiljoenen Bruiloft

Ook de 45ste huwelijkdag werd plechtig herdacht. Weer zijn we met z'n allen naar Zuid-Limburg gegaan, maar dit keer met de bus van Rob Janzen uit Belfeld.

Voor het bruidspaar was het een complete verrassing waar het gezelschap naar toe zou gaan. De rit met de autobus was heel gezellig, zeker omdat er ook nog gekiend werd.

Ging de bus naar Belgi om mam eens echt kennis te laten maken met het kienspel?

Na verloop van tijd stopte de bus bij de Jezueten Grotten in de St. Pietersberg te Maastricht. Hier kregen we een interessante rondleiding. Nadat we op het bruidspaar een toost hadden uitgebracht, werd de reis voortgezet naar Slenaken. Bij ome Harie en tante Lies stond weer een heerlijke maaltijd klaar.

In de avonuren reden we weer richting belfeld en zat het feest er weer op.

 

september 1996

 

De Gouden Bruiloft

 

Wat een dag! Met een prachtige oude Citron werd het gouden bruidspaar naar de kerk gebracht. Hier werd tot hun grote verrassing in de H. Mis door een aantal leden van de harmonie gespeeld. Na deze viering ging het gezelschap, bestaande uit ongeveer 70 gasten, naar de zaal van caf Juliana te Belfeld, waar de tafels reeds gedekt stonden. Na de koffietafel kregen Pap en Mam een cadeau aangeboden van de kinderen en kleinkinderen. Van de groten kregen ze naast een tweetal volgeplakte fotoalbums ook nog een weekend naar Remagen (Duitsland) aangeboden. De kleinkinderen verrasten Opa en Oma met een mooi schilderij van hun vorige woning aan de Industriestraat. Na een drukke receptie, die muzikaal werd opgeluisterd door de harmonie Kunst Na Arbeid, begon een hl gezellige feestavond met muziek, dans en voordrachten. Met een heerlijk koud buffet werd de avond afgesloten en konden Frans en Anneke samen met de gasten terugkijken op een geslaagde feestdag.

Een van de mooiste momenten van die dag was ongetwijfeld de receptie. Geweldig wat een opkomst. Het was meer een grote renie. Vaak hoorde je dan ook de opmerking: kense dae neet mier, wetse waal det.......

 

de derde zndig in september

Femiliedaag

 

Op deeze daag kump ut gezin van Anneke en Frans beejein, m saame gezellig d'n daag door te bringe. De femiliedaag vingk zien oorsjprng in de pekskesaovend. (kik ouch beej 6 december). Midde jaore 70 zien weej dao mei begs. Aanvankelik beej Pap en Mam thes en daonao beej toerbeurt beej ein van de kinger. In 1989 hebbe weej de pekskesaovend aafgesjaf en in de plaats daovan kwaam de Simonscup. Tog nag sjteeds gezellig bee ein, maar met ein wedsjtrid-element. Activiteite don waose punte mei kns skoore, zoedet d'r eteindelik eine winner is, dae de Simonscup in nvangs meug neeme. Waal waas ut moeilik altid eine gesjikte datum te vinge. Daorum zien weej gauw geng euver gesjtap nao ein vas moment in ut jaor, namelik de 3e zndig in september.

de letste zndig van september

Kermis

kik ouch ens beej: letste zndig van mei

 

 

4 oktober

Franciscus van Assisi, naamdag Pap

Stichter van de Minderbroeders, de Capucijnen, de Clarissen en de z.g. Derde Orde. Stierf in 1226, patroon van de wevers, omdat zijn vader zijdehandelaar was. Zijn liefde voor de natuur en dieren in het bijzonder maakte hem tot patroon van de dieren.

 

Weerspreuk

  • Vanaf Franciscusdag, de boer zaaien mag

 

16 oktober

H. Gerardus van Majella, naamdag Ger

Gerardus werd op 23 april 1726 als zoon van een kleermaker geboren in het plaatsje Muro Lucano, nabij Napels in Zuid-Italie. Met 23 jarige leeftijd trad hij het klooster in. Hij werkte er als portier, kleermaker, koster, geldinzamelaar en ziekenverpleger. Vijf jaar na zijn intrede legde Gerardus de eeuwige geloften af. Hij stond bekend om zijn visioenen en de wonderen die hij verrichtte. Op 16 oktober 1755 overleed Gerardus in het klooster Caposele nabij Napels en werd hier ook begraven. Vanaf die tijd reeds was zijn graf het doel van vele pelgrims. Hij wordt vooral vereerd door vrouwen die een kind wensen of zwanger zijn. In Europa zijn veel bedevaartplaatsen hem ter ere. In Nederland is dat Wittem.

Patroon van : de kleermakers

 

Weerspreuken

  • Is oktober warm en fijn, het zal een scherpe winter zijn; maar is hij nat en koel, t is van een zachte winter t voorgevoel

  • Oktober brengt ons wijn en zonnige dagen, maar ook jicht en andere plagen

 

1 november

Allerheiligen

Op dae'n daag, as sndig gevierd, ginge weej altid as kinger met pap al wandelend nao t kerkhaof aan de Maas. Ut waas d'n daag det de geluivige alle heilige en marterlaare herdachte. t Graaf van Opa Ties waas den fijn opgemak. Alles waas met greun zeip good sjon gemak. En de pot kerkhaofbloome (chrysanten) onbrook neet. Ouch ginge weej nao angere graave kike. En den wis Pap altid waal get euver die persone te vertelle. In 1960 woort in s langk besjlaote m Allerheiligedaag neet mier as vreeje daag aan te merke.

 

Weerspreuken

  • Houden de kraaien voor Allerheiligen school, zorg dan voor hout en kool

  • Als het met Allerheiligen sneeuwt, leg dan uw pels gereed

  • Met Allerheiligen vochtig weer, sneeuwbuien volgen keer op keer

  • Brengt Allerheiligen de winter aan, dan doet Martinus (11 nov.) de zomer staan

  • Geeft Allerheiligen zonneschijn, dan zal het spoedig winter zijn

  • Na het zomertje van Allerheiligen, kan u voor de winter niet beveiligen

     

     

     

 

2 november

Allerzielen
Op deze katholieke feestdag worden de gestorven mensen herdacht. Het is een dag waarop wordt gebeden voor de zielen van alle doden.

Allerzielen was een feest van droefheid. Het priesterkoor was dan ook getooid in grijszwarte tinten. Doeken, in lange banen, hingen boven het altaar. Rondom waren de muren behangen met mooie geborduurde kleden in dezelfde kleuren. Die morgen werden extra  missen gehouden. Zoals gewoonlijk zaten wij natuurlijk weer in de kerk. Piet was zo gefascineerd door die mooie versiering van de kerk, dat hij helemaal niet in de gaten had wanneer een mis was afgelopen. Pas toen hij daar vrij lang gezeten had, intussen was de 3e mis al bezig, kwam hij er achter dat hij allang thuis had kunnen zijn. Maar ja, onder een mis naar buiten gaan..dat kon niet, dus na anderhalf uur zat zijn misje erop. Met Allerzielen was het gebruikelijk om aflaten te verdienen voor de zielen in het Vagevuur. Wat dat precies inhield wisten wij ook niet, maar we moesten toch naar de kerk. Bidden voor de zondaars, zodat die alsnog vanuit het Vagevuur in de hemel werden opgenomen. Je moest dan meerdere malen vijf Onzevaders en vijf Weesgegroetjes bidden. Dat deden we dan voor bekende overledenen. Na iedere aflaat liep je even naar buiten en dan begon je weer aan de volgende aflaat. Dat gebeurde dan in zon razend tempo om maar weer zo snel mogelijk naar huis te kunnen gaan.

 

Weerspreuken

  • Allerzielen zonder vuur, spaart geen brandhout uit de schuur

  • Sneeuw op Allerzielen, voorspelt een zacht voorjaar

 

11 november

St. Martinus

Geboren in 316 te Sabria in Hongarije, in de landstreek Pannonie. Op 15-jarige leeftijd trad hij in het leger en diende onder keizer Constantius en  keizer Julianus. Drie jaar later werd hij gedoopt en bleef nog twee jaar in dienst. Bij de stadspoorten ontmoette hij eens een naakte bedelaar, die hem om Christus' wil een aalmoes vroeg. Omdat hij niets dan zijn wapen had, gaf hij hem een stuk van zijn soldatenmantel. In die tijd behoorde een helft van de kleding aan de keizer en de andere helft was persoonlijk bezit. In een droom verscheen hem de avond daarop Christus met de helft van zijn mantel om zich heen geslagen. "Wat je voor de geringste van mijn broeders hebt gedaan, dat heb je aan Mij gedaan". Zijn besluit stond toen vast; hij werd priester. Vol overgave verkondigde St.Maarten overal het H.Evangelie en bestreed het heersende heidendom. Hij was geliefd bij de gehele bevolking vanwege zijn gerechtigheid en voorbeeldig leven. De heilige Martinus stierf op 11 november rond het jaar 398 op 80 jarige leeftijd te Candes, een parochie in zijn bisdom.

Patroon van: Soldaten, cavaleristen, militairen, ruiters, hoefsmeden, wapensmeden, leerlooiers, wevers, armen, bedelaars, molenaars, gordelmakers, hoteliers, kleermakers, handschoenmakers, hoedenmakers, reizigers, gevangenen, wijnboeren, borstelmakers, omroepers, geheelonthouders, herders, waarden.

Sintermerte waas waal eine sjpesiale daag. Euverdaag gingse dkker kike of de troshoup al klaor waas. Al daag van te veure woort dr vanalles aangesjlep um eine sjone houp te bouwen. Saoves ginge weej rngk 18.30 oor vanaaf de mert same met Sintermerte en zien paerd, de harmonie en bienao alle kinger van ut drp in optog  nao de houp op de plak beej de kerk. Maar veurdet ut zoewit waas, msde d'r irs thes nag wet veurbereidinge getroffe waere. De fakkel kreeg ein gjje insjpeksiebeurt. Meistal waas dae heej en dao kepot, den dao woort ouch dkker in ut jaor mei gesjpld, maar plekbangk brach de oplossing. Den kerskes zeuke, want de fakkel ms ouch branne. Natuurlik gen kers op maot, dus beejwrke met ein petattemtske, zoedet ut tog in det haajerke bleef zitte. De aadste kinger drooge genne fakkel mier , maar hadde de zweigelkes in de tes. D'r waare ouch kinger die ein etgeholde skkerbiet as fakkel drooge. Ouch zze pap maakte zich klaor vur de optog. Met vul gehannes kwaam de batterie in de harmeniemts. En as den einmaol ut lempke nao vul knmmele op de gjje plaats zot, deej det ut onnag neet. Natuurlik ein laeg batterie. Dao hadde weej dk mei in d'n duuster gesjpeuld. Op nao de mert, dao waas ut verzamelpunt, wachte op ut paerd met Sintermerte. Veurdet d'n optog aan ut trekke waas, ginge d'r al hiel wet fakkels in vlamme op. Ut kerske veel m, of de fakkel hng sjeif, de wingk sjpeulde dich parte, al met al dk vur mennig kingk eine optog znger fakkel. Gelkkig det weej ngerwaeges nag ein ttje sjnoep kreege. De minse van de brangkwaer goeijde wet benzin op de houp en ut sjpel ks beginne. De baedelaer kreeg van sintermerte ein sjtk dook m zich te werme. Nao aafloup van ut sjouwsjpel ging veural de aajere jeug de baedelaer achtervolge toet in ut bske. Zeej wlle gaer weite wae achter die vermomming zoot. Maar dae zorgde dr waal met ziene sjtek veur, det die neet wit meiginge.

In ut Belvends krentje van 1 november 1957 sjteit ein artikel wao in geklaag wurd det de jeug niet mier "trost". As de "grotere mensen" d'r neet vur zouwe zrge, kwaam d'r gaar gnne brangksjtapel, dus ouch gnne Sintermerte. Sinds ein paar jaor is d'r in Belvend maar eine troshoup. Veurhaer had iddere "jngesklp" en buurtsjap ziene eige troshoup. Ut Brook, ut Kerkeplein, de Krmmehook, de Baoleberg hadde idder eur eige veur. D'r waas ein grote rivaliteit; wae had de grtste houp, welke houp bleef ut langste branne. Van september wis saoves 11 november bleef de jeug maar bezig met ut aansjleipe van brangkbare materialen: autobeng, aspergelouf, petattelouf, tek en alles wat maar enigszins ks branne. De kleinste kinger slepte ut grei aan en de grttere bouwde de houp. Dit alles wurd anno 1957 door de drie sjtandorganizasies geregeld, te weite de Middensjtand, de Arbeiders en de Boeren. De jeug heufs niks mier zellef te don. Sinter Merte met ut paerd, de baedelaer, fakkeloptog met de harmonie en de troshoup wurd geleverd.

bron: Belfelds Nieuws vrijdag 1 nov. 1957

 

liedje

SINTERMERTES VEUGELKE

Sintermertes veugelke, haet ein rod keugelke
haet ein blauw stertje, hoepsa Sintermerte
Vandaag is Sintermerte, morge Sinter Krkke
Dan kmme die gooije herte, die hadde zo gaer ein stkske
'n Hltje of ein trfke in Sintermertes' krfke
Hout hout hout en 's winters is 't koud
Hoera, hoera, wat hebbe die boere ein laeve
Hoera, hoera, wat hebbe die boere ein pret!
En Mieke de Woep zoot op de stoep en leet d'r eine vleege
Mieke de Woep zoot op de stoep en leet d'r eine gaon!
Hoera, hoera, wat hebbe die boere ein laeve
Hoera, hoera, wat hebbe die boere ein pret
En Mieke de Woep zoot op de stoep
en leet der eine vleege,
En Mieke de Woep zoot op de stoep
en leet der eine gaon. Hora............

 

Weerspreuken

 

  • Als het nevelig is met St. Martijn, dan zal de winter niet koud zijn, maar heeft de Sint een witte baard, dan blijft ons sneeuw nog ijs gespaard

  • Als het blad niet valt voor St. Martijn, zal 't een strenge winter zijn

  • Staat met St. Maarten op 't ijs de gans, zo houdt ze Kerstmis in 't water een dans

  • Is om Sint Maarten nog loof aan de bomen, zo moogt ge van een strenge winter dromen

     

 

22 november

H. Cecilia

Maagd en martelares. In de derde eeuw onthoofd.

As beej de harmonie t Ceciliafis woort gehaje, den ging pap da'n  daag neet wrke. Den ging hae met angere leeje van de harmonie de Belvendse kefees aaf. Gezellig met de mnner nger elkaar eine daag kaarte, kletse en ein ptje beer drinke. Tides t Cecilia-aovend van de harmenie woort den wir vur de zoevulste kir verteld det pap een hiel trouw lid waar. Det hae bienao nots ein rippetiesie misde.

Patrones van: kerkmuziek, muziekanten, zangers, instrumentenmakers, orgelbouwers, dichters

 

Weerspreuk

  • De dag aan St. Cecilia gewijd, is de maatstaf voor de wintertijd

  • Heeft met Cecilia al sneeuw gelegen, moet men met Katrien (25 nov.) ook stoepen vegen

     

 

30 november

H. Andreas, naamdag Dr

Apostel, broer van Petrus. Stierf in het jaar 62 met het hoofd omlaag aan het kruis te Patras in Griekenland.

Patroon van: Schotland, Griekenland, Rusland, Spanje, vissers, vishandelaren, slagers, mijnwerkers, touwslagers, waterdragers en boerenknechten
Patroon voor: een goed huwelijk.
Patroon tegen: jicht, keelpijn, krampen, belroos

 

Weerspreuken

  • St. Andries brengt de vries, St. Elooi (1 december) brengt de dooi

  • St. Andries staat op met vries, hij slaat niet af voor Lichtmisdag (2 februari)

  • Met St. Andries worden de varkens vies

 

6 december

H. Nicolaas

Hij is  geboren in Patara in Lyci. Hij was rond het jaar 300 bisschop van Myra in Klein-Azi. Veel legendes worden over hem verteld; het uitdelen van de bruidschat voor drie dochters die, door geldgebrek, verkocht zouden worden om de bruidschat te kunnen opbrengen; het weer tot leven wekken van drie kleine kinderen die vermoord waren en in een vat ingepekeld lagen; het redden van mensen die ter dood veroordeeld waren, door hun onschuld te bewijzen.

 

De tid veuraaf

Idder jaor opniej ein grot fis. Vul zinge en braaf zien waas het motto. Same zinge in de keuke met `t baoveleeg aope. Wiste weej waorum? Normaal waas det altid toe, zeker in wingkterdaag. Naodet weej bienao s ganze repertwaar hadde doorgenaome, vloge de sjuumkes en de paepernote via `t baoveleeg door de keuke. Later, toen weej neet mier gluifde, woort s gezag det Tante Zus van Strous deej det. Die wonde beej s taegeneuver in de Bergsjtraot.

Hiel sjpannend waas ouch `t hesbezeuk van de Good Heilig Man. nversjtelbaar wie drk `t den op de WC waas. De sjpanning waas te sjnieje. Op de knen vur Sinterklaos (Wanrooy) en de Zwarte Pieten (Ghler en Casje van Tosserams) met de ketting en de roe, woort irs efkes vertelt wat ze net hads mtte doon. Daonao kwame de gjje dinge. En toet sjlot de grote opluchting as det sjtel wegging.

 

Sinterklaosdaag

Sjmorges al hiel vruug wakker. De ganse nach sjleg gesjlaope en den maar baove aan de trap wachte op `t teike det weej kste kmme. Sinterklaos reej beej s in de keuke. Maar die waas aafgesjlaote. Weej net van gistere, dus nao `t hok. Dao ksse door ein raemke in de keuke kike. Jammer den, det waas met ppeer aafgeplek. `t Geduld woort danig op de proof gesjteld. Irs in de kamer `t gezich wasse en den nao de kerk. En maar haope det die mis net lang zou deure. Nao de mis wie eine haas nao hes. Eindelik de keuke in. Mao....wat sjon! De ganse taofel sjting vl. Zelfs grei op de sjteul. Vur idderein sjpeulgood en "nuttige geschenken". Det ware meistal hasse, zk, eine sjaal of angere kleijazie. Idder had ziene eige telder met sjokolade aepkes of sjpkes, neutjes, sjuumkes en nag van alles. De ganse daag sjpeule, kike beej de kammerdjes en vul sjlkke. Van det letste waas ze mei zo misselik, det ze dae'n daag genne petat of ein dieke btterham ks zeen.

 

Naodet Sinterklaos jaore nao ein op de taofel had gereeje, kwaam dn tid van de pekskesaovend. Ein hiele sjone periode um nag ens op trk te kike. Zeker toen de meiste vrouluuj beej s thes vreejde. Met name Ger van s Riet sjpande de kron in t bedinke van leuke surpriezes. Zo kreeg s Riet ens eine hiele prachtige levende ptter. Wat waas t maedje bliej, helaas maar kort. De ptter waar eine geverfde moets. t Waare kier op kier gezellige aovende in t hes beej de fbriek. Later, toen idderien etgevlaoge waas, zien weej beej toebeurt de pekskesaovende gaon viere beej ein van de kinger thes. Det hebbe weej toet 1989 volgehaije. De prikkels waare toen ein bietje weg. In de plaats van de pekskesaovend is de Simonscup in t laeve geroope.

Patroon van: Rusland, misdienaars, kinderen, jonge vrouwen, pelgrims, reizigers, advocaten, rechters, notarissen, kooplui, apothekers, waarden, wijnhandelaren, parfumfabrikanten, parfumhandelaars, zeelui, matrozen, vissers, vlotschippers, molenaars, korenhandelaars, zaadhandelaars, slagers, bierbrouwers, jeneverstoker, boeren, bakkers, wevers, brandweermannen, stoffenverkopers, kanthandelaren, steengroevenarbeiders, kuipers, steenhouwers, kaarsenmakers, gevangenen, knopenmakers.
Patroon tegen: watersnood, zeegevaar, dieven.
Patroon voor: gelukkig huwelijk, terugkrijgen van gestolen goederen.

 

Weerspreuk

  • Brengt St. Nicolaas ijs, dan brengt Kerstmis regen

 

 

Sniekelaas met zijn pieterman Dorito

Op 30 november 1997 komen zij op bezoek bij Henk en Truus Bloemers-Simons.

 

De Goedheiligman met zijn knecht feliciteren het zilveren bruidspaar aan de Zandstraat en hebben toch wel het en en ander te vertellen uit het Grote Boek.

 

25 december

Krsmis

 

In de kleine veurkamer sjting hae den: zze krsboum in dae sjone rnge kopere bak, gevuld met zangk. In de boum hnge bel en slingers en de kerskes zote met kniepers vas aan de tekskes. As weej met zn alle beej de boum krsliedjes ginge zinge, sjtook Pap die kerskes aan. Nao aaflaop van t concert mochte weej allemaol mstebeurt ein kerske etblaoze. De hangk ging achter t vlemke en den vurzichtig blaoze, den brangk kste weej s beslis neet leiste. De kerskes woorte den net kleine sjwkes. De rouk kringelde langzaam mheg en mttegang rook t ouch nag zo lekker. nger de boum sjting ein houte sjtelke met ein reete daak. Maria en Jozef hadde, in al die jaore det zeej dao wnde, al van alles meigemak. Lingks en rechs waare dr versjillende biste met ein hendikep: eine bars euver t lif, de nek geplek of ein oer det dr hallef vanaaf waas. De herders en keuninge ging t neet vul baeter aaf. Ouch zeej misde dk t ein en anger. Sommige van eur waare zelfs vurzeen van eine beejnaam. Zo sting o.a. beej mooder Maria Piepleen nger de veut.

Tekstvak: piepleen

Ein aantal jaore later kreege weej lektrische lempkes in de baum. Wat waas det sjon. As die oet de dos kwaaame waas ut altied de vraog of ze ut waal deeje. Nao get geplaar van zze kangk, woort de deskundige hulp van Wiel Coppers ingerope. Dae wonde met zien gezin beej ^s teageneuver op de hook van de Bergsjtraot en waas lektrisjaen beej Ben Janze As de boum gans versiert waas met de bel, de sjlingers en de lempkes, deej Pap t ingelehaor euver de tek. Hiel vurzichtig ms det gebeure. En met zien grote heng, kreeg hae t tog maar wir iddere kir veur mekaar. In de tid det Riet met Ger ging vreeje, ms t reete sjtelke plaats gaon make vur ein grot. Met grotteppeer toverde dae Ger ein prachtige tafereeltje nger de boum. Dr kwaam zelfs ein lempke in de grot, zoedet Jozef, Maria en t kiendje Jezus alles good kste zen.

In t hiele krsgebeure sjpeulde de kerk ein grote rol. Irste Krsdaag ginge weej smorgesvruug nao de nachmis. De nachmis waas in zze kingertid smorges m vif oor. Later woort t ein echte nachmis, um twellef oor snachs. Nao de mis ginge weej, gans doorozeld, rap nao hes, wao de taofel al waas gedek. Ein gebrok beej s thes waas m nao de nachmis braodwors met ei te aete. Heerlik met ein lekkere tas kffie en ein brudje! Ouch kreege weej waal ens kerbet of werm vleis. Verder sjting dae Krsdaag in t teike van eine echte rsdaag. Weej ginge nrges nao toe, bleeve fein thes gezellig rngk dae boum zitte en op dn tid lekker aete, krsliedjes zinge, kaarte, sjpelle en later onnag tillevisiekike.

Weerspreuk

  • Vliegen op Kerstdag de muggen rond, dan dekt op Pasen het ijs de grond

  • Kerstmis nog altijd niet koud, wordt de winter nooit heel stout

  • Zit op Kerstmis de kraai nog in t klavergroen, op Pasen zal hij t in t sneeuwveld doen